ترجمههای قرآن كريم دستخوش كتابسازی شده است
ذكاوتی قراگزلو:
ترجمههای قرآن كريم دستخوش كتابسازی شده است
گروه ادب: يكی از پژوهشگران حوزه ادبيات دينی و عرفانی ضمن اشاره به افزايش تعداد ترجمههای قرآن كريم در سالهای گذشته گفت: برخی از مترجمان در 30 سال گذشته با روش التقاطی و كتابسازی ترجمهای از قرآن كريم را ارائه دادهاند كه البته از زبان و ساختار همگونی برخوردار نيست.
عليرضا ذكاوتی قراگزلو، پژوهشگر حوزه ادبيات عرفانی و دينی، در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، در ادامه اين مطلب افزود: در طی اين سی سال اخير، حداقل 40 ترجمه از قرآن كريم از سوی مترجمان مختلف منتشر شده است. در سالهای گذشته، ابتدا برگردان الهی قمشهای از قرآن كريم مورد توجه مردم قرار گرفت. بعد از وی، ابوالقاسم پاينده برگردانی از قرآن كريم ارائه داد كه مورد توجه منتقدان و پژوهشگرانی چون شهيد مطهری قرار گرفت.
وی در ادامه افزود: اما در طی اين سی سال گذشته، ترجمههای متعددی از قرآن كريم به چاپ رسيده است كه البته جای تأمل دارد. اين رويكرد به ترجمه هم میتواند مثبت باشد و هم منفی. از اين نظر كه پژوهشگران و مترجمان گوناگونی به اين موضوع توجه كردند و همت خود را در ارائه ترجمهای از قرآن كريم قرار دادند، جای مسرت است. اين پژوهشگر حوزه اديبات و ترجمه به آثار منفی اين رويكرد اشاره كرد و يادآور شد: در هر نسلی زبان، تعبيرات و اصطلاحات تغيير كرده و متحول میشود، از اين نظر اين نياز احساس میشود كه ترجمه قرآن كريم نيز همانند ديگر متون با تغييرات جامعه به پيش رود و با ارائه برگردانی نو از آن، نيازهای هر نسلی پاسخ گفته شود. ذكاوتی ادامه داد: اما در سالهای اخير با كتابسازی در حوزه ترجمه قرآن كريم هم روبرو شديم. برخی از مترجمان با التقاط و آميختن چند ترجمه از پيشينيان، برگردانی ارائه دادند كه ناهمگون است و از ساختار خوبی برخوردار نيست. در اين نوع ترجمهها، همگونی زبانی ديده نمیشود و اثر از سبك خاصی پيروی نمیكند. وی تصريح كرد: تنها دانستن زبان عربی برای ترجمه كتابی همچون قرآن كريم، كافی نيست؛ زيرا قرآن كتاب مقدسی است كه از زبان ويژهای برخوردار است و ظرافتها و لطايفی دارد كه همه بر آن وقوف كامل ندارند. به گفته ذكاوتی وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی، به عنوان يكی از متوليان حوزه كتاب، بايد در اين زمينه كار كارشناسی كرده و بر ترجمههايی كه ارائه میشود نظارت داشته باشد. بايد روش به گونهای باشد كه شايستگی هر فردی در اين كار نيز مورد بررسی قرار گيرد. وی همچنين عدم ويرايش در متون مختلف به ويژه متون دينی و ادبی را يكی ديگر از آسيبهای موجود دانست و عنوان كرد: ارتقای كيفيت كتاب، همگی برعهده ارشاد نيست، بلكه ناشران هم بايد در اين زمينه فعاليت جدی داشته باشند. يكی از نواقصی كه در آثار اين حوزه ديده میشود، عدم ويرايش صحيح است. اين پژوهشگر يادآور شد: اين موضوع حتی در مجلاتی كه از سوی مراكز مهم دانشگاهی و حوزوی به چاپ میرسد، ديده میشود. اغلاطی كه باعث میشود مفهوم عبارات تغيير كند، نيز در اين آثار ديده میشود كه از آنها میتوان به اغلاطی در آيات و اشعار اشاره كرد. وی در پايان تصريح كرد: گاه ديده میشود كه تنها از اسم يك ويراستار در جلد اثر بهره میبرند كه البته اين از گذشته تا به امروز رايج بوده است. اگرچه هزينههای ناشران با كمك گرفتن از ويراستاران افزايش میيابد، اما بايد برای ارتقای كيفی آثار و انتقال مفاهيم صحيح به مخاطب كوشيد.
