ورود حافظان به عرصه قرائت قرآن در ايران فرهنگسازی شود
سيدرضا ميرموسايی، داور مسابقات بينالمللی قرآن، در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) درباره بررسی شيوههای حفظ قرآن و مقايسه آن با شيوههای متدوال در ساير كشورها اظهار كرد: آنگونه كه به نظر میرسد، در كشورهای عربی و آفريقايی، مسئله حفظ قرآن برای آنها معمول و مرسوم است و تبديل به يك فرهنگ رايج شده است.سيدرضا ميرموسايی:
ورود حافظان به عرصه قرائت قرآن در ايران فرهنگسازی شود
گروه فعاليتهای قرآنی: داور مسابقات بينالمللی قرآن ضمن بيان لزوم تسلط قاری بر حفظ قرآن، خواستار اين شد كه ورود حافظان به عرصه قرائت قرآن در ايران نيز مانند كشورهايی همچون مصر فرهنگسازی شود.
وی افزود: حفظ قرآن اگر به صورت كلاسيك و جلسات درسی باشد، در سالهای اخير به اين شكل درآمده است، زيرا همواره تدريس قرآن در اين كشورها، به صورت سنتی بوده است و كمتر به شيوههای نو مانند آموزش قرآن كريم به روش اشاره روی میآورند. بزرگان مصری معمولاً در سن 9 سالگی حافظ قرآن میشدند و بعد به وادی قرائت قدم میگذاشتند.
وی تصريح كرد: اين جلسات سنتی حفظ قرآن كريم ابتدا از درون خانوادهها شروع میشد و معمولاً پدر خانواده مشوّق و همراه اصلی فرزندان در حفظ قرآن كريم بودند. هر دو موضوع حفظ قرآن و قرائت قرآن به يكديگر مرتبط هستند و دانستن يكی به فراگيری ديگری كمك بسيار زيادی میكند.
اين داور مسابقات قرآن اشاره كرد: ما بر اين اعتقاديم كه يك حافظ قرآن حتماً بايد با برخی از مباحث قرائت آشنا باشد و اين مراتب تسلط به قرائت قرآن كريم مانند روخوانی و روانخوانی و ...بايد به ترتيب طی شود. اگر فرد نتواند قرآن كريم را با سبكی كه معمول استفاده حفظ است و به سبك ترتيل شهرت دارد قرائت كند، كار بسيار دشواری را در پيش دارد.
وی اضافه كرد: وقتی شخصی كه میخواهد قرآن را حفظ كند، با لهجه فارسی قرآن را تلاوت كند، برای او شيرين و جذاب نيست و بعد از مدتی دچار خستگی میشود و با قرائت قرآن كريم اصطلاحاً حال خوشی به او دست نمیدهد. حال اين مشكل چندين برابر میشود وقتی بخواهد با اين لهجه قرآن كريم را حفظ كند.
ميرموسايی تصريح كرد: اگر قاريان كشور ما بخواهند قرآن را حفظ كنند كار آنها به مراتب نسبت به كسانی كه آشنا با قرآن نيستند، راحتتر است. نمونههايی نيز مانند كريم منصوری، منصور قصریزاده، مهدی صيافزاده از حفاظ قرآن هستند كه در ابتدا قاری بودند و بعد قرآن را حفظ كردند.
وی ادامه داد: كسی كه قاری قرآن است برای حفظ نياز دارد كه آيات قرآن كريم را كه تلاوت آنها را میداند و با آنها آشنا است، در ذهن خود مرتب كند. برخی از قاريان میگويند ما اگر كسی قرآن را پيش ما اشتباه بخواند اين توانايی را داريم كه حتی بدون ديدن از مصحف شريف اشتباه او را متذكر شويم.
اين داور مسابقات بينالمللی قرآن خاطرنشان كرد: حافظان قرآن كريم هم اگر بخواهند جزء حافظان قرآن شوند، بايد با ضوابط خاص خود پيش بروند و تجويد را فرا گيرند و با لحن ترتيل آن را حفظ كنند و میتوان گفت كه هرچند آن ظرافتهای تخصصی را ندارد ولی اين افراد حداقل نيمی از راه را طی كردهاند.
ميرموسايی يادآور شد: كسانی كه در قرائت ترتيل، تجويد را رعايت میكنند كار سختتری را به نسبت قاريانی كه قرائت تحقيق میكنند در پيش دارند. در قرائت تحقيق مجال و زمان بيشتری برای رعايت قوائد تجويدی دارند ولی اين زمان در قرائت ترتيل بسيار كوتاه است و از اين لحاظ اين كار دشوارتر است.
وی اضافه كرد: به عبارت ديگر برخلاف ساير نظرات، ترتيلخوانی از قرائت تحقيق دشوارتر است و احتياج به تسلط بيشتری بر قواعد تجويدی دارد. وقتی يك حافظ قرآن را تلاوت میكند، به خاطر اينكه بر آيات تسلط دارد و آنها را حفظ است، نيازی به ديدن آيات از مصحف شريف ندارد.
اين داور مسابقات قرآن كريم تصريح كرد: به همين خاطر قاريان مصری تاكيد زيادی دارند بر اينكه در قرائتهای مجلسی، قرآن كريم را از حفظ بخوانند نه از روی مصحف شريف. در ديداری كه مرحوم شحات انور با مقام معظم رهبری داشتند، به معظم له عرض كرده بودند كه قاريان ايرانی خيلی خوب تلاوت میكنند ولی حيف كه مقيد نيستند كه قرآن را از حفظ بخوانند و از مصحف شريف تلاوت میكنند.
وی افزود: تمام قاريان مصری، بدون استثناء ابتدا قرآن كريم را حفظ میكنند و سپس به فنون قرائت تسلط میيابند. در اكثر كشورهای عربی و آفريقايی اين عادت وجود دارد كه قرآن را به شيوه ترتيل و با قرائت سريع حفظ میكنند و میخوانند و برای حفظ قرآن از شيوه قرائت تحقيق استفاده نمیكنند.
وی بيان كرد: اين سريعخوانی و اين شيوه حفظ قرآن مزايايی دارد ولی يكی از مهمترين مسائلی كه حافظ قرآن بايد به آن دقت كند اين است كه وقتی حافظ، آيات را تلاوت میكند در صورت بروز اشتباه و تذكر داور، بلافاصله ذهن وی از سرعت و تمركز دور میشود و برای يادآوری آيات بايد ذهن خود را به آن ريتم قبلی برساند كه اين مشكل در مسابقات داخلی هم بسيار مشاهده میشود.