مشروح مذاكرات مجلس درباره اعتبارات قرآنی؛
بازگشت به عقب و تكليفی كه از دوش دولت برداشته شد

گروه سياسی: نمايندگان مجلس بر خلاف بودجه سال گذشته، با جايگزينی واژه «مجاز» به جای «تكليف» در بند 17 لايحه بودجه سال جاری، به دولت اجازه دادند نيم‌درصد از اعتبارات دستگاه‌‌های اجرايی را براساس روندی خاص، برای آموزش، پژوهش، ترويج فرهنگ قرآنی و اهل‌بيت(ع) و فرهنگ عفاف و حجاب و توسعه فعاليت‌های قرآنی هزينه كند.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، نمايندگان مجلس شورای اسلامی پيش از ظهر امروز، 27 ارديبهشت‌ماه، در ادامه بررسی لايحه بودجه 91 به بند 17 مربوط به اعتبارات فعاليت‌های قرآنی رسيدند و نهايتاً بودجه قرآنی سال جاری را تعيين كردند.

بر اساس مصوبه مجلس «دولت مجاز است به منظور آموزش، پژوهش، ترويج فرهنگ قرآنی و اهل‌بيت(ع) و فرهنگ عفاف و حجاب و توسعه فعاليت‌های قرآنی، نيم‌درصد از سقف بودجه مصوب هر يك از دستگاه‌های ملی و استانی به استثنای بودجه هزينه‌ای و هزينه‌های مستقيم توليد شركت‌های دولتی را كسر و به رديف 550000-46 اضافه نمايد».

اين بند دو تبصره داشت كه بر اين اساس «مبلغ يك‌صد و پنجاه ميليارد ريال از محل اين رديف به موضوع گسترش فرهنگ عفاف و حجاب اختصاص می‌يابد تا با هماهنگی وزارت كشور به رديف دستگاه ذی‌ربط هزينه گردد»؛ همچنين «حداقل سی‌درصد از اعتبارات اين بند جهت فعاليت‌های قرآنی روستاها و عشاير اختصاص می‌يابد».

در حين بررسی لايحه اين بند، لاله افتخاری، رئيس فراكسيون قرآن و عترت مجلس شورای اسلامی به عنوان نماينده كميسيون آموزش و تحقيقات پيشنهاد اين كميسيون را مطرح كرد كه بر اين اساس «در اجرای منشور توسعه فرهنگ قرآنی مصوب شورای عالی فرهنگی دولت موظف است نيم‌درصد از سقف اعتبارات هزينه‌ای و تمك دارايی هر يك از دستگاه‌های ملی و استانی را به استثنای فصول يك و شش هزينه‌ای و هزينه‌های مستقيم توليد شركت‌های دولتی را كسر و به رديف 550000-46 اضافه نمايد؛ اعتبارات رديف مذكور با نظر شورای توسعه فرهنگ قرآنی شورای عالی انقلاب فرهنگی هزينه خواهد شد».

وی در ادامه افزود: بر اساس اين پيشنهاد تمام اعتبارات قرآنی تحت نظر شورای توسعه فرهنگ قرآنی قرار می‌گيرد و در حقيقت هزينه‌ها تحت كنترل اين شورا و بر اساس اولويت‌های نظام هزينه می‌شود.

رئيس فراكسيون قرآن و عترت مجلس تأكيد كرد: بايد توجه داشت كه در شورای توسعه فرهنگ قرآنی 22 دستگاه نماينده دارند و علاوه بر آنها، 4 وزير و دو نماينده مجلس به عنوان ناظر حضور دارند.

وی با تأكيد بر ضرورت اختصاص بودجه‌ای برای فعاليت‌های قرآنی گفت: سال گذشته نمايندگان مجلس رديف خاصی برای فعاليت‌های قرآنی قرار دادند كه سامان‌دهی و اولويت‌ها نيز مشخص شد؛ علاوه بر اينكه بيش از دوهزار تشكل مردمی به فعاليت‌های قرآنی مشغول هستند، وزارت علوم و وزارت بهداشت تكاليف سنگينی در اين عرصه دارند، همچنين فعاليت‌های قرآنی خارج از كشور نيز مورد توجه است كه بايد به آنها اهتمام ويژه‌ای صورت گيرد و اگر اين پيشنهاد رأی بياورد، قدم مثبتی در راه توسعه فرهنگ قرآنی خواهد بود.

علاوه بر كميسيون تلفيق كه با اين پيشنهاد مخالف بود، نماينده دولت نيز مخالفت خود را اعلام كرد رئيس مجلس شورای اسلامی با لحن طنزآميزی خطاب به نماينده دولت گفت: دولت می‌خواهد با قرآن و توسعه فرهنگ قرآنی مخالفت كند؟!

نماينده دولت در اظهارات خود گفت: گاهی اوقات صحبت در مورد برخی مسائل مشكل می‌شود؛ اما بايد به اين نكته توجه كرد كه قرار است ممكلت‌داری كنيم.

وی با اشاره به فعاليت‌های قرآنی دستگاه‌ها در سال گذشته اظهار كرد: سال گذشته نيم‌درصد از اعتبارات دستگاه‌های اجرايی به فعاليت‌های قرآنی اختصاص پيدا كرد كه عملكرد خوبی از دستگاه‌ها شاهد بوديم و اين انعطاف به دولت و دستگاه‌ها اجازه داد تا اقدامات خوبی در اين مورد داشته باشند.

وی تصريح كرد: اين نكته را نيز تأكيد كنم كه اعتبارات قرآنی صرفاً متوجه اين نيم‌درصد نيست.

نماينده دولت با اشاره به پيشنهاد كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس گفت: بر اساس اين پيشنهاد بودجه‌ای كه برای فرهنگ عفاف و حجاب ديده شده و همچنين اختصاص سی‌درصد از اين اعتبار به فعاليت‌های قرآنی روستاها و عشاير حذف می‌شود.

البته رئيس مجلس تأكيد كرد، تبصره‌های اين بند حذف نخواهد شد و پيشنهاد كميسيون جايگزين صدر اين بند می‌شود؛ اما پس از كش و قوس‌های فراوان مشخص شد كه پيشنهاد كميسيون آموزش و تحقيقات برای تمام بخش‌های بند 17-1 است.

نهايتاً اين پيشنهاد كه در حضور 207 نماينده مطرح شده بود، رأی نياورد.

همچنين حجت‌الاسلام علی طاهری، عضو كميسيون فرهنگی مجلس پيشنهادی در مورد فرهنگ عفاف و حجاب داشت كه علی لاريجانی در اين مورد اظهار كرد: در تبصره يك اين بند، يك‌صد و پنجاه ميليارد ريال به توسعه فرهنگ عفاف وحجاب اختصاص داده شده كه به نفع اسلام و مسلمين است.

مقداد نجف‌نژاد و عليرضا محجوب نيز پس از قرائت بند 17-1 پيشنهاد الحاقی به اين بند ارائه كردند كه وارد دانسته نشد.

نمايندگان در ادامه با آغاز بررسی بند 17-2، پرونده اعتبارات قرآنی بودجه 91 را بستند.

بنابراين گزارش سال گذشته مجلس شورای اسلامی در بررسی لايحه بودجه 90، دولت مكلف شد در اجرای منشور توسعه فرهنگ قرآنی مصوب شورای‌عالی انقلاب فرهنگی حداكثر نيم‌درصد از سقف بودجه مصوب هر يك از دستگاه‌های ملی و استانی به استثنای فصول 1 و 6 و بودجه هزينه‌ای و هزينه‌های مستقيم توليد شركت‌های دولتی را كسر و به رديف -91 550.000- اضافه نمايند كه نكته قابل توجه اين است كه معاونت نظارت راهبردی رياست‌جمهوری مكلف است اين بودجه را قبل از واريز به حساب دستگاه‌ها كسر كند.

با نگاهی به اين دو مصوبه و توجه به تفاوت‌های اين دو، به نظر می‌رسد اعتبارات قرآنی كشور كه نمادی از اهتمام ويژه مسئولان دستگاه اجرايی و تقنينی است، گامی به عقب داشت.

از آنجا كه رديف اعتبارات قرآنی در مجلس به منظور توجه ويژه دستگاه‌ها به فعاليت‌های قرآنی و تحت‌الشعاع قرار نگرفتن اين فعاليت‌ها ذيل ساير برنامه‌های فرهنگی بود، اما بر اساس لايحه دولت و تصميم مجلس، بار ديگر فعاليت‌های قرآنی با ديگر بخش‌ها در هزينه‌های اعتباری سهيم شد.

هر چند توجه به فرهنگ اهل‌بيت(ع) و همچنين فرهنگ عفاف و حجاب از بايدها و الزامات جامعه اسلامی است، اما يادمان نرود كه سال‌های پيش به دليل مشخص نبودن اعتبارات قرآنی و يا سهيم‌شدن اعتبارات قرآنی با ساير بخش‌ها، فعاليت‌های قرآنی آنچنان كه شايسته بود اجرايی نمی‌شد.

مجازبودن دولت در اختصاص اين نيم‌درصد ديگر نكته‌ای است كه بايد مورد توجه قرار گيرد؛ مسئله‌ای كه در لحظات پايان بررسی بخش قرآنی لايحه 90 به «تكليف» تبديل شد، تا دولت مكلف به تخصيص نيم‌درصد اعتبارات قرآنی شود.

نماينده دولت در مجلس شورای اسلامی سقف 500 ميليارد تومان را برای بند 7-1 بودجه 91 پيش‌بينی كرده است كه با توجه به مجازبودن دولت در اختصاص اين بودجه و همچنين با توجه به سهيم‌شدن فرهنگ اهل بيت(ع) و عفاف و حجاب با فعاليت‌های قرآنی بايد تا آخر سال منتظر ماند كه دولت تا چه حد از اين بودجه را به دستگاه‌های ذيربط واريز خواهد كرد.

لازم به ذكر است، تاكنون دولت 90 درصد از اعتباراتی كه در سال 90 مكلف به تخصيص آن به فعاليت‌های قرآنی بود را از خزانه به دستگاه مربوطه واريز كرده است.