استقلال معنايی فرازهايی از آيات قرآن به رغم انسجام و نظم محتوايی ويژه

حجتالاسلام كريمی تاكيد كرد:
استقلال معنايی فرازهايی از آيات قرآن به رغم انسجام و نظم محتوايی ويژه
گروه انديشه: مدرس حوزه و دانشگاه در نشست «نظريهپردازی قرآنی و تحول انسانی» در نمايشگاه قرآن با بيان اينكه قرآن كريم دارای انسجام و هماهنگی درونی است، اظهار كرد: به رغم اين انسجام و نظم محتوايی ويژه در آيات يا جملات قرآن، فرازهايی از آيات قرآن استقلال معنايی دارند.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نشست نظريهپردازی قرآنی و تحول علوم انسانی عصر امروز، 3مردادماه از سوی بخش قرآن بنيان با حضور حجتالاسلام والمسلمين مصطفی كريمی، مدرس حوزه و دانشگاه در بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللی قرآن كريم برگزار شد.
اين مدرس حوزه و دانشگاه علوم انسانی را مجموعه منظومه معرفتی دانست كه در پی كسب حقيقت است و به مطالعه و بررسی حالتها و مظاهر فردی و اجتماعی از آن جهت كه انسان است میپردازد و هدف آن يافتن راه وصول به غايت مطلوب در زندگی است و اظهار كرد: اخلاق، سياست، اقتصاد، روانشناسی، جامعهشناسی، مديريت، تاريخ، ادبيات و هنر از مصاديق علوم انسانی به شمار میروند.
حجتالاسلام كريمی قرآن كريم را دارای مراتب مختلفی دانست و عنوان كرد: مرتبه نفس الامری، عندالله است و از آن با عنوان لوح محفوظ نام برده شده است. مرتبه نازل شده نيز آنچه از طرف خدا بر پيامبر(ص) نازل شده است را در بر میگيرد. همچنين مرتبه ابلاغ شده ناظر به آن وجهی است كه پيامبر(ص) از ظاهر قرآن به مردم و از باطن قرآن به ائمه معصومين(ع) ابلاغ میكنند. مرتبه مكشوف و مرحله نهادينه شدن قرآن نيز ناظر به وجهی است كه آموزههای قرآنی مورد استفاده عموم مردم و اجتماع قرار میگيرد.
وی ادامه داد: ساماندهی به امور فردی و اجتماعی در جهان امروز نيازمند برنامهريزی و سياستگذاری و نظامسازی است، به سامان رساندن امور مربوط به مسائل انسانی و اجتماعی نيز نيازمند مطالعه سامانمند و مستدل است، با عنايت به تعريف علوم انسانی اين امر تنها در قالب علوم انسانی قابل پيگيری است. علوم انسانی هدايتگر و سازماندهنده فعاليتهای جامعه است و در ارتقای فرهنگ و ارزشهای معنوی جامعه تأثيرگذار است.
اين مدرس دانشگاه با تاكيد بر اينكه علوم انسانی بر مبنای معرفتشناسی، مبانی هستیشناسی و ارزششناسی خاص خود مبتنی است ولی علوم انسانی موجود بر مبانی متفاوتی مبتنی هستند و در جوامع علمی غيراسلامی و در بستر اجتماعی متناقص از بستر اسلامی شكل گرفتهاند اثر لازم در جوامع اسلامی را ندارند، اظهار كرد: به جهت ناكارآمدی علوم انسانی موجود و ضرورت توليد علوم انسانی اسلامی بعد از ورود علوم انسانی به كشورهای اسلامی از مغرب زمين انديشمندان مسلمان به اسلامیسازی علوم انسانی اهتمام ورزيدند.
حجتالاسلام كريمی:
به جهت ناكارآمدی علوم انسانی موجود و ضرورت توليد علوم انسانی اسلامی بعد از ورود علوم انسانی به كشورهای اسلامی از مغرب زمين انديشمندان مسلمان به اسلامی سازی علوم انسانی اهتمام ورزيدند
وی ضرورت توليد علوم انسانی اسلامی و قرآنی را امكان معرفی فرهنگ اسلامی از طريق تدوين علوم انسانی و اسلامی و قرآنی و ضرورت دستيابی به تمدن اسلامی مستقل به عنوان هدف انقلاب اسلامی برشمرد و گفت: پنج نظريه در مورد علوم انسانی وجود دارد ولی آن وجهی كه مورد نظر ما است بايد اهداف و نظريههای آن مستند به قرآن باشد.
حجتالاسلام كريمی بر ضرورت استفاده از ابعاد قابل استفاده علوم انسانی موجود تاكيد كرد و گفت: بايد از نظريات موجود در باب علوم انسانی به عنوان مصالح استفاده شود. اين رفتار در شخصيت علامه شهيد صدر به چشم میخورد.
اين استاد حوزه و دانشگاه مبانی نظريهپردازی قرآن را شامل دو دسته مبانی مربوط به امكان نظريهپردازی قرآن در علوم انسانی و مبانی مربوط به اعتبار نظريهپردازی قرآنی در باب علوم انسانی برشمرد.
حجتالاسلام كريمی با بيان اينكه قرآن كريم دارای انسجام و هماهنگی درونی است، اظهار كرد: قرآن كريم به رغم داشتن يك انسجام و نظم محتوايی ويژه در آيات و يا جملات درون آيات، فرازهای آن استقلال معنايی دارند. همچنين قرآن كريم افزون بر انسجام درونی، واقعنما است، يعنی هر آنچه در ماده جهان خارج بيان كرده است منطبق با واقع است و به هر چه فرمان داده كمال انسان را تأمين میكند.
وی در پايان سخنان خود مراحل نظريهپردازی قرآنی را انتخاب مسئله، طراحی و مهندسی تحقيق، مطالعه دستاوردهای بشری درباره مسئله، مطالعه اكتشافی قرآن و جمعآوری آيات مربوط، دستهبندی آيات، ارائه فرضيه، تفسير آيات در جايگاه اصلی خود در قرآن، مشخص كردن آيات قطعی الدلاله و تعيين دلالتهای قطعی آيات، استخراج نظريه و ارزيابی نظريه معرفی كرد.